Campagneteam Huntington financiert al na een jaar vijf veelbelovende onderzoekslijnen

Na nog geen jaar campagne voeren heeft Campagneteam Huntington reeds 1,2 miljoen euro ingezameld voor onderzoek naar een medicijn ter genezing van de ziekte van Huntington. Laboratoria in Groningen, Leiden en Amsterdam gaan nu op zoek naar aangrijpingspunten om de aanmaak van het ziekte veroorzakende huntington eiwit te remmen, of de afbraak ervan te bevorderen. Deze onderzoekslijnen zijn zeer veelbelovend en kunnen voor een doorbraak zorgen in het onderzoek naar een genezende therapie.

De aangrijpingspunten waarop onderzoek verricht gaan worden, vallen uiteen in een aantal hoofdgroepen:

Aangrijpingspunt A: Specifieke onderschepping van het signaal binnen de cel dat aangeeft dat het huntington eiwit gemaakt moet worden.

In ons erfelijk materiaal (DNA) zit ook de informatie die codeert voor het huntington eiwit, in het geval van de ziekte van Huntington met een lange, klontergevoelige keten. Dit eiwit wordt pas gemaakt als er een boodschap (RNA)naar de eiwitfabriek gaat. Door het gebruik van zogenaamde anti-sense strategieën is een spiegelbeeld boodschap in cellen binnen te brengen die het huntington-specifieke RNA signaal onderschept. Recentelijk zijn er strategieën ontwikkeld om dat ook bij Huntington te testen (waaronder de IONIS trial).



Aangrijpingspunt B: Het voorkomen dat de gemuteerde huntington eiwitten gaan klonteren.

Er zijn verschillende zogenaamde chaperone eiwitten in de cel die voorkomen dat eiwitten verkeerde vormen aannemen of gaan klonteren. Enkele van deze chaperones blijken in staat om de klontering van het huntington eiwit tegen te gaan, maar ze komen nauwelijks voor in de hersenen. Het activeren van deze chaperones in de hersenen zou klontering tegen moeten gaan, en de afbraak van het huntington eiwit bevorderen. Alternatief is het synthetisch namaken van het werkzame deel van deze chaperone, en dat als medicijn gebruiken.



Aangrijpingspunt C: Het verbeteren van de afbraak van het huntington eiwit.

Alle eiwitten in de cel worden na verloop van tijd weer afgebroken. De afbraak van het gemuteerde huntington eiwit verloopt echter erg inefficiënt. Recent onderzoek toont aan dat door de mutatie van huntington de herkenning door de afbraak-enzymen (de ‘vuilnismannen’) heel inefficiënt is. Het bevorderen van herkenning, mede door de identificatie en activatie van betrokken enzymen zal de afbraak bespoedigen en klontering voorkomen.



Aangrijpingspunt D: Testen met een grote bibliotheek aan bestaande compounds (honderduizenden medicijnen) of eiwitklontering door het mutante huntington eiwit voorkomen kan worden.

Uit zo’n ‘screen’ zullen verschillende medicijnen voort komen die een effect hebben, vervolgens moet de specificiteit en de manier van werking (remmen aanmaak, activeren chaperone of vuilnisman?) onderzocht worden voordat het kan worden verbeterd tot een specifiek medicijn.



Een onafhankelijke wetenschappelijke adviesraad (WAR) heeft verschillende onderzoekslijnen beoordeeld op relevantie en haalbaarheid en prioriteit aangegeven. Deze vijf onderzoeken kunnen nu dus al van start gaan:

Aangrijpingspunt A: Antisense oligonucleotide, de aanmaak van huntington eiwit te remmen.

Dr. Willeke van Roon-Mom, (LUMC) in samenwerking met ProQR Therapeutics, Leiden.

Kosten : 367.168 euro


Aangrijpingspunt B: Verbetering van de bestaande activiteit van de chaperone DNAJB6.

Prof. Harm Kampinga, UMCG.

Kosten 275.000 euro.


Aangrijpingspunt B: Het werkzame deel van de chaperone DNAJB6 inbouwen in een therapeutisch molecuul.

Prof. Harm Kampinga, UMCG.

Kosten 235.000 euro.


Aangrijpingspunt C: Het verbeteren van de herkenning en afbraak van klonterende eiwitten bij Huntington.

Dr. Reits, AMC.

Kosten 400.000 euro (hiervoor is 90.000 euro binnen)


Aangrijpingspunt D: Medicijnscreening

Dr. Reits, AMC

Kosten: 267.500 euro